🍼🥛Susu Formula vs  Susu Segar
Oleh Dr Soo

Apabila kanak-kanak mencapai umur satu tahun, keperluan pemakanan mereka mula berubah. Sehingga ulang tahun pertama, susu—sama ada susu ibu atau susu formula bayi—biasanya menjadi sumber utama nutrien. Namun, selepas mencecah 12 bulan, makanan pejal menjadi sumber utama, manakala susu berperanan sebagai minuman pelengkap, bukan makanan utama.

Peralihan ini adalah penting kerana kanak-kanak memerlukan pelbagai nutrien—vitamin, mineral, protein, fiber, dan lemak sihat—yang sukar diperoleh hanya melalui susu. Susu tetap bermanfaat, tetapi ia seharusnya melengkapkan diet seimbang daripada makanan pejal.

Mengapa Susu Masih Penting🥛

Bagi kebanyakan kanak-kanak sihat, susu segar penuh lemak sudah mencukupi apabila digabungkan dengan diet seimbang. Susu menyediakan beberapa nutrien penting yang menyokong pertumbuhan dan perkembangan anak:

1. Protein untuk Pertumbuhan dan Otot
Protein adalah bahan asas bagi hampir setiap sel dalam tubuh. Ia menyokong perkembangan otot, pembaikan tisu, dan sistem imun yang sihat. Susu segar mengandungi protein berkualiti tinggi yang mudah dicernakan, sesuai untuk kanak-kanak yang aktif dan sedang berkembang. Protein membantu mengekalkan tenaga serta menyokong pertumbuhan fizikal yang optimum.

2. Kalsium untuk Tulang dan Gigi yang Kukuh
Kalsium amat penting untuk pembentukan tulang dan gigi yang kuat semasa awal kanak-kanak. Walaupun terdapat dalam sayur hijau, tauhu, dan bijirin yang diperkaya, susu merupakan sumber yang paling mudah dan mudah diserap. Pengambilan kalsium yang mencukupi mengurangkan risiko masalah tulang dan gigi di masa hadapan.

3. Lemak Sihat untuk Perkembangan Otak
Susu penuh lemak menyediakan lemak sihat yang menyokong perkembangan otak, termasuk kemahiran kognitif dan memori. Lemak juga membantu penyerapan vitamin larut lemak (A, D, E, K). Lemak sihat adalah penting untuk fungsi otak dan perkembangan neural yang optimum.

Bila Susu Formula Berguna🍼

Ramai ibu bapa keliru sama ada anak mereka perlu meneruskan susu formula selepas umur satu tahun. Susu formula kanak-kanak atau “growing-up milk” biasanya tidak diperlukan bagi kanak-kanak sihat yang mengambil diet seimbang.

Namun, susu formula mungkin berguna dalam keadaan tertentu:

• Pertambahan berat badan yang rendah – Kanak-kanak yang sukar mencapai sasaran pertumbuhan mungkin memerlukan kalori tambahan melalui susu formula.

• Pemilih makan yang ketat (picky eater) – Kanak-kanak yang makan secara terhad mungkin memerlukan susu formula untuk menampung keperluan nutrien.

• Kekurangan nutrien – Jika kanak-kanak kekurangan vitamin atau mineral, susu formula boleh membantu menampung kekurangan ini dengan pengawasan doktor.

• Masalah kesihatan tertentu – Sesetengah kanak-kanak dengan penyakit kronik atau masalah penyerapan mungkin memerlukan susu formula seperti yang disyorkan oleh pakar pediatrik.

Perlu diingat, tidak semua susu formula sama. Sesetengahnya mengandungi gula tambahan atau bahan tidak perlu. Oleh itu, penggunaannya harus berhati-hati dan hanya di bawah nasihat profesional perubatan.

Risiko Pengambilan Susu Berlebihan

Pengambilan susu yang berlebihan boleh memberi kesan negatif:

1. Mengurangkan Selera Makan Makanan Pejal
Perut kanak-kanak kecil. Jika mereka minum susu terlalu banyak, mereka mungkin kurang makan makanan pejal, mengurangkan pendedahan kepada nutrien penting daripada buah-buahan, sayur-sayuran, bijirin, dan protein.

2. Kekurangan Zat Besi
Terlalu banyak susu boleh mengganggu penyerapan zat besi dan meningkatkan risiko anemia kekurangan zat besi. Zat besi penting untuk perkembangan kognitif, tenaga, dan pertumbuhan keseluruhan.

Panduan Praktikal Untuk Ibu Bapa

• Hadkan susu kepada 400–500 ml sehari.

• Tawarkan pelbagai makanan pejal, termasuk sayur, buah, bijirin, dan protein seperti telur, ayam, ikan, atau tauhu.

• Gunakan susu sebagai pelengkap hidangan, bukan pengganti makanan.

• Galakkan rutin makan dan makan bersama keluarga untuk memperkenalkan pelbagai rasa dan tekstur.

• Pantau pertumbuhan anak menggunakan carta pertumbuhan dan rujuk doktor jika terdapat kebimbangan mengenai berat badan, pengambilan nutrien, atau pemilih makan.

Tips Memperkenalkan Susu Bersama Diet Seimbang

• Hidangkan susu selepas makanan utama supaya anak lebih cenderung makan makanan pejal terlebih dahulu.

• Tawarkan pelbagai tekstur dan rasa dalam makanan untuk menjadikannya menarik.

• 

• Elakkan menjadikan susu sebagai ganjaran atau pengganti, kerana ini boleh menggalakkan pengambilan berlebihan.

• Jika anak menolak sesuatu makanan, cuba tawarkan dalam jumlah kecil secara berulang kali. Lama-kelamaan, kanak-kanak biasanya akan menerima makanan baru.

Kesimpulan

Susu adalah sebahagian penting dalam diet kanak-kanak, tetapi ia tidak boleh menggantikan makanan pejal. Susu segar penuh lemak dengan diet seimbang sudah mencukupi bagi kebanyakan kanak-kanak sihat. Susu formula hanya sesuai dalam keadaan tertentu, seperti berat badan rendah, pemilih makan, atau kekurangan nutrien, dan perlu digunakan di bawah pengawasan doktor.

Matlamat utama ialah menjadikan makanan sebenar sebagai asas diet kanak-kanak, dengan susu sebagai pelengkap. Pendekatan ini menggalakkan tabiat pemakanan yang sihat dan memastikan kanak-kanak tumbuh kuat, bijak, dan sihat.

Dengan mengikuti panduan ini, ibu bapa dapat memastikan anak menerima pemakanan optimum dan pertumbuhan yang sihat pada peringkat penting ini.

---